Gemeente steekt een hand uit — wij ook: constructief kritisch

VvENET stuurde deze week een schriftelijke inspraak naar de gemeenteraad van Amsterdam, voor de Tijdelijke Algemene Raadscommissie van 17 juni (agendapunt TKN 42, over splitsingsaktes en verduurzaming). De volledige inspraak met bijlage staat onderaan deze pagina. Hieronder de kern — en waarom wij optimistischer zijn dan ooit, én scherper dan ooit.

De VvE Wasstraat: weten waar je staat vóórdat je besluit

Afgelopen december lanceerden we het idee van de VvE Wasstraat: een online hulpmiddel waar een VvE-lid, bestuur of adviseur de eigen splitsingsakte kan voorleggen om te checken of de verduurzamingsplannen daar juridisch wel in passen.

Je kruist aan wat je wilt gaan doen — van zonnepanelen of dubbel glas tot en met het afsluiten van aardgas voor aquathermie. Je geeft aan van wanneer je splitsingsakte is (of je sleept hem in de app), en of je VvE is ingeschreven bij de KvK en een eigen bankrekening heeft. De app vertelt vervolgens of je VvE de plannen veilig kan uitvoeren, en of zij in aanmerking komt voor financiering door het Warmtefonds of de gemeente.

Helaas zal het antwoord regelmatig zijn: u moet eerst naar de notaris om uw splitsingsakte te laten aanpassen. Geen fijn bericht, en met financiële gevolgen. Toch is dat oneindig veel beter dan over vijf jaar van de rechter te horen dat je een "nietig" — dus niet toegelaten, dus juridisch nooit genomen — besluit nam, en dat álles moet worden teruggedraaid. Reken maar uit wat dat aan ellende oplevert.

Raadsleden positief

In december en januari spraken we bij de raadscommissie in over de VvE Wasstraat. De raadsleden reageerden positief, deels zelfs enthousiast. Ook de destijds verantwoordelijke wethouder Zita Pels toonde interesse. Hierna zou een gesprek met het ambtelijk apparaat volgen, waarvan wij in onze onschuld dachten dat het vóór Kerst kon. Zo werkte het niet — maar in goede samenwerking zaten we op 8 april alsnog bijeen, met vooral specialistische deskundigen uit het notariaat en de verduurzamingspraktijk aan tafel. Die waren, zo is in het verslag te lezen, eensgezind van mening dat de juridische kant van VvE-verduurzaming meer en vooral éérder aandacht verdient — gezien hun eigen ervaringen met alle problemen als dat niet gebeurt.

Miljoenen investeren — op juridisch drijfzand

Inmiddels hebben we zelf enkele lopende Amsterdamse VvE-verduurzamingen door een ad-hoc-wasstraat gehaald: met behulp van AI, gecontroleerd door menselijke specialisten, gelegd naast de eigen splitsingsakte. De uitkomst bevestigde precies de zorgen die op 8 april breed werden gedeeld: bij die VvE's was sprake van waarschijnlijke tot zekere nietigheid in de besluitvorming. Die VvE's lopen dus nog jaren het risico dat een (toekomstige) bewoner naar de rechter stapt — die dan niet anders kán dan opdracht geven de verduurzaming deels of geheel terug te draaien. Een nietig besluit is immers nooit genomen.

Werden die VvE's professioneel begeleid, ook door of namens de gemeente Amsterdam? Zeker — en dat is ook nodig als je als gezamenlijke eigenaren voor tientallen miljoenen investeert. Maar helaas: deels op juridisch drijfzand. Dat is geen verwijt aan de betrokken professionals; het laat vooral zien hoe lastig dit aspect te signaleren is voor wie geen jurist is. En het laat zien dat de eerste, snelle signalering wél schaalbaar is — onze verkenning kostte geen maanden, maar dagen.

Het Coalitieakkoord: voor het eerst een sleutelrol voor VvE's

En toen kwam het nieuwe coalitieakkoord. Het is het eerste Amsterdamse coalitieakkoord dat VvE's met zoveel woorden noemt. Het kent hun een "sleutelrol" toe in de verduurzaming van de gebouwde omgeving en kondigt versterking aan van de financiële en technische ondersteuning. Het citeert zelfs een bewoner die de kern raakt: bij VvE's is iedereen meekrijgen lastig, de kosten zijn hoog, en de regelgeving zit soms in de weg.

Wij zien dat als een handreiking — en als een goed fundament. Want laten we beginnen met wat goed gaat: de gemeente ondersteunt VvE's sinds najaar 2022 in opeenvolgende fasen van verduurzaming, met adviseurs die dicht op de praktijk werken. Collectieve inkoop blijft overeind. Voor erfgoed komt er een "ja, tenzij". Dat zijn reële verworvenheden, en daar bouwen wij graag op voort.

Maar dan moet je je VvE's wél kennen

Een sleutelrol toekennen is één; weten aan wíé je die toekent is twee. Wij hebben ons de afgelopen maanden vastgebeten in de rijke CBS-publicatie over VvE's van december 2025 — en wat daaruit komt, zou elke beleidsmaker op het netvlies moeten hebben:

• Slechts 7,7% van de 480.850 Amsterdamse woningen kent een bewoner die zélf over isolatie en verduurzaming kan beslissen. De overige 92,3% is afhankelijk van een ledenvergadering, een verhuurder, of beide.

• Bijna de helft van alle VvE-woningen (45,7%) zit in een gemixte VvE — een vereniging met ook winkels, kantoren of bedrijfsruimte, waar ruim 15.000 zakelijke eigenaren meebeslissen of tegenhouden. Een categorie die pas met de CBS-cijfers goed zichtbaar werd, en die de opgave aantoonbaar verzwaart.

• 39% van de Amsterdamse VvE's staat niet ingeschreven bij de KvK (landelijk zelfs 54%). Zo'n VvE is onvindbaar voor de aanzeggingen die de nieuwe warmtewetten vereisen — en het financieringsloket blijft gesloten.

• Slechts 5 tot 10% van de Amsterdamse VvE's kwalificeert in de praktijk voor financiering door Warmtefonds of gemeente: na de KvK-drempel volgen bankrekening, actief bestuur, reservefonds en onderhoudsplanning als opeenvolgende filters.

Wie de gemeentelijke stappenplannen en campagnes naast deze cijfers legt, ziet de kloof: het beleid spreekt de individuele bewoner aan, terwijl het besluit ergens anders valt. Onze analyses van precies dit punt staan integraal online (zie de verwijzingen onderaan).

De conclusie kan maar één kant op

Wie deze feiten serieus neemt — en het verslag van 8 april ernaast legt — komt onontkoombaar uit bij wat vrijwel alle deskundigen daar onafhankelijk van elkaar zeiden: er ontbreekt een laagdrempelige eerste schakel. Iets dat een VvE zo vroeg mogelijk laat zien of haar plannen binnen de akte passen, vóórdat kosten worden gemaakt en besluiten worden genomen. Niet als vervanging van notaris of advocaat — dat specialistische maatwerk blijft onmisbaar — maar als de signalering die daaraan voorafgaat en die nu structureel ontbreekt.

Dat is de VvE Wasstraat. Eerst signaleren, dan — waar nodig — het maatwerk. Het zijn geen concurrerende routes; het zijn opeenvolgende schakels.

Hand uit, hand terug

De gemeente steekt met het coalitieakkoord een hand uit. Wij steken de onze terug — constructief, maar kritisch waar de feiten dat vragen. We hebben de afgelopen maanden veel uitgezocht, en alles staat online: de beslisruimte-analyse van de hele Amsterdamse woningvoorraad, het buurtoverzicht van alle 110 Amsterdamse buurten, de stad-voor-stad-kerncijfers voor de hele MRA, en de juridische analyses van Wcw en Wgiw. Het ligt voor het oprapen — voor raadsleden, fractieondersteuners en ambtenaren die met de cijfers verder willen.

Wij denken en werken graag mee. De volledige inspraak, inclusief de bijlage "Wie in Amsterdam kan eigenlijk zélf beslissen over isolatie en verduurzaming?", vindt u hier.

---

Verder lezen:

• De gemixte VvE — bijna de helft van de VvE-woningen: https://vvenet.blogspot.com/2026/06/kijk-nou-zomaar-paarse-vve-mammoet.html

• De Wgiw vooronderstelt een vindbare VvE: https://vvenet.blogspot.com/2026/05/wgiw-vooronderstelt-een-vindbare-vve.html

• VvE's in Amsterdam — overzicht van alle 110 buurten: https://vvenet.blogspot.com/2026/05/vves-in-amsterdam-een-overzicht-van.html

• VvE's in beeld, stad voor stad — kerncijfers: https://vvenet.blogspot.com/2026/06/vves-in-beeld-stad-voor-stad-kerncijfer.html